Lọc Nhiên Liệu Tách Nước Máy Đào: Lọc Thô, Lọc Tinh, Cách Xả Nước Cốc Lọc Và Xả E Sau Khi Thay

Lọc tách nước nhiên liệu máy đào là lớp lọc đầu tiên trên đường dầu từ thùng lên máy. Nó giữ nước và cặn to, để lọc tinh phía sau chỉ còn lo bụi mịn trước khi dầu vào bơm cao áp và kim phun. Nên xả nước ở cốc lọc trước mỗi ca. Sau khi thay lọc, phải xả e (xả gió) cho hết bọt khí, nếu không máy rất dễ khó nổ hoặc nổ rồi tắt.
Vì sao dầu diesel ở công trường hay lẫn nước
Cuối mùa mưa là lúc Tam Hoàng Minh nhận nhiều cuộc gọi về máy đào giật cục, hụt hơi hay đèn báo nước sáng liên tục. Phần lớn bắt nguồn từ chỗ chứa dầu ở công trường.
- Bồn chứa và can phuy để ngoài trời: nắp hở, gioăng lão hóa, nước mưa theo miệng bồn vào trong.
- Hơi nước ngưng tụ: ngày nóng, đêm mát làm hơi ẩm trong khoang trống của thùng đọng lại thành nước. Thùng càng vơi, khoảng trống càng lớn. Volvo CE cũng lưu ý nước ngưng tụ hình thành qua đêm, nếu không xả có thể theo dầu tới kim phun và gây ăn mòn.
- Khâu sang chiết: bơm dầu bằng phễu, ống hút để dưới đất, sang dầu ngay lúc trời mưa.
- Cặn đáy bồn: nước nặng hơn dầu nên lắng xuống đáy. Ống hút đặt sát đáy sẽ kéo cả nước lẫn cặn vào máy.
Nước trong dầu diesel máy đào gây oxy hóa, làm mòn và rỗ bề mặt bơm cao áp, kim phun. Với động cơ Common Rail, khe hở trong bơm và kim rất nhỏ nên càng nhạy với nước.
Lọc thô tách nước và lọc tinh: mỗi lõi giữ việc gì
Đa số máy đào đời mới dùng hai cấp lọc nhiên liệu. Hai lõi này làm hai việc khác nhau, không thay thế cho nhau được.

Lọc thô (lọc sơ cấp, có tách nước)
Lọc thô thường nằm giữa thùng dầu và bơm cấp. Dầu đi vào thường được tạo dòng xoáy hoặc giảm tốc để nước và cặn nặng rơi xuống cốc lắng ở đáy. Sau đó lõi lọc chặn tiếp những hạt cặn lớn. Dưới cốc có van xả, nhiều loại có thêm cổng gắn cảm biến báo nước.
Lọc tinh (lọc thứ cấp)
Lọc tinh thường lắp gần động cơ, ngay trước bơm cao áp. Lõi có vật liệu mịn hơn, giữ các hạt bụi nhỏ còn sót lại. Nếu lọc thô làm việc kém, lọc tinh sẽ phải "gánh" thêm nước và cặn nên tắc nhanh hơn.
Lưu ý: độ mịn của từng lõi khác nhau tùy hãng và tùy model. Đừng suy theo kiểu "lọc thô bao nhiêu micron, lọc tinh bao nhiêu micron" mà hãy tra đúng mã theo máy.
Cách xả nước cốc lọc tách nước: làm lúc nào, nhìn gì
Volvo CE khuyên xả nước ở bộ tách nước là việc đầu tiên người vận hành nên làm trước khi vào ca. Lúc máy đã đứng qua đêm, nước có đủ thời gian lắng xuống đáy cốc. Mùa mưa hay vừa đổ dầu từ bồn nghi bẩn thì nên kiểm tra kỹ hơn.
- Tắt máy, để máy đứng trên nền phẳng. Không hút thuốc, tránh xa nguồn lửa.
- Đặt khay hoặc chai trong suốt dưới van xả để nhìn được thứ chảy ra.
- Mở van xả ở đáy cốc (vặn hoặc ấn tùy kiểu van).
- Quan sát: nước thường đục, nằm dưới lớp dầu. Xả đến khi thấy dầu diesel sạch chảy ra thì khóa van.
- Khóa chặt van, lau sạch, kiểm tra không rò rỉ.
- Nếu xả nhiều làm lọt gió vào đường dầu, hãy mồi lại bằng bơm tay như phần xả e bên dưới.
Với cốc trong suốt, bạn nhìn thấy ranh giới nước và dầu. Mực nước lên nhanh bất thường sau mỗi lần đổ dầu là dấu hiệu bồn chứa đang có vấn đề. Lúc đó cần xả đáy bồn, đáy thùng dầu máy, chứ thay lọc mãi không giải quyết được gốc.

Đèn và cảm biến báo nước
Nhiều máy có cảm biến báo nước (Water in Fuel) gắn ở đáy cốc lọc. Khi nước dâng tới mức cảnh báo, màn hình sẽ hiện biểu tượng hoặc đèn báo. Thấy báo thì dừng máy và xả nước ngay, đừng chờ hết ca. Nếu đã xả sạch mà đèn vẫn sáng, hãy kiểm tra giắc, dây và chính cảm biến. Cảm biến bẩn hoặc hỏng có thể báo sai.
Dấu hiệu lọc nhiên liệu tắc hoặc đầy nước
- Máy khó nổ, phải đề lâu, nhất là buổi sáng.
- Máy hụt hơi, giật cục khi lên tải, tăng ga không đều.
- Máy nổ một lúc rồi tắt, mồi lại chạy được một lát.
- Đèn báo nước trong nhiên liệu sáng, hoặc màn hình báo lỗi áp suất nhiên liệu thấp.
- Cốc lọc đầy nước hoặc cặn đen, xả xong lại đầy nhanh.
- Bơm tay mồi nặng bất thường, hoặc bóp không thấy cứng.

Các triệu chứng như khói đen, yếu máy khi chạy tải còn liên quan lọc gió, turbo, kim phun. Tam Hoàng Minh đã có bài riêng về thứ tự kiểm tra các hạng mục đó trong mục Tin tức.
Thay lọc tách nước và xả e (xả gió) để máy nổ lại
Câu hỏi hay gặp nhất: vì sao máy xúc khó nổ sau khi thay lọc nhiên liệu? Thường là do không khí lọt vào đường dầu lúc tháo lõi. Bọt khí làm bơm hút không lên dầu đủ áp, máy đề mãi không nổ hoặc nổ rồi tắt. Ngoài ra còn có các lỗi: lắp sai mã lọc, gioăng bị gập hoặc bỏ quên gioăng cũ, siết lọc không kín nên hút gió.
Các bước thay lọc
- Tắt máy, để nguội. Khóa van dầu từ thùng nếu máy có van.
- Xả hết nước và dầu trong cốc trước khi tháo.
- Tháo lõi cũ. So mã, kích thước và gioăng với lõi mới trước khi lắp.
- Lau sạch mặt bích, bôi một lớp dầu sạch lên gioăng mới.
- Không đổ dầu chưa lọc vào lỗ giữa của lọc (phía dầu sạch). Nếu cần mồi trước, chỉ dùng dầu sạch và theo hướng dẫn của sổ tay.
- Siết tay theo lực sổ tay quy định. Không siết quá mạnh làm méo gioăng.
- Gắn lại cảm biến báo nước và van xả (nếu chuyển từ lõi cũ sang).
Xả e (xả gió) đúng cách
- Tìm vít xả gió. Vít thường nằm trên đầu bầu lọc hoặc gần bơm. Vị trí cụ thể xem sổ tay máy.
- Lót giẻ quanh vít, nới vít ra.
- Bóp bơm tay liên tục đến khi dầu chảy ra đều, không còn bọt khí. Máy có bơm cấp điện thì bật khóa ON (không đề) để bơm chạy, lặp lại vài lần theo sổ tay.
- Siết vít xả lại, lau sạch dầu tràn.
- Xả lần lượt từ lọc thô tới lọc tinh, theo đúng chiều dầu chảy.
- Đề máy từng đợt ngắn, nghỉ giữa các lần để ắc quy và máy đề không bị quá tải.
- Sau khi nổ, cho máy chạy không tải một lúc. Kiểm tra quanh lọc xem có rò rỉ không.
Lưu ý an toàn: Với động cơ Common Rail, tuyệt đối không nới ống dầu cao áp khi máy đang nổ hoặc vừa tắt. Áp suất trong ống rất cao, tia dầu có thể xuyên qua da. Đã xả e đúng cách mà máy vẫn không nổ thì nên gọi thợ có máy chẩn đoán.

Lọc tách nước nhiên liệu máy đào bao lâu thì thay?
Chu kỳ thay không giống nhau giữa các hãng, các model như Hitachi ZX200-3, Kobelco SK200-8 hay JCB JS205. Tam Hoàng Minh không đưa một con số chung cho mọi máy. Cách làm đúng là:
- Tra bảng bảo dưỡng định kỳ trong sổ tay vận hành theo số giờ máy, và thay theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Thay lọc thô và lọc tinh cùng lúc nếu sổ tay quy định chung một mốc.
- Thay sớm hơn mốc khi: đèn báo nước sáng nhiều lần, cốc đầy nước nhanh, vừa đổ phải dầu bẩn, hoặc máy có triệu chứng tắc lọc ở trên.
- Ghi lại ngày, số giờ máy và mã lọc vào sổ theo dõi để lần sau đặt đúng mã.
Nếu mất sổ tay, gửi model và số khung cho Tam Hoàng Minh để tra giúp.
Tra đúng mã lọc nhiên liệu tách nước Donaldson và JCB tại Tam Hoàng Minh
Dưới đây là một số mã đang có trên website. Danh sách máy chỉ là ví dụ rút từ dữ liệu tương thích. Hãy đối chiếu mã OEM trên lõi cũ trước khi đặt.
| Mã | Loại | Ví dụ máy tương thích |
|---|---|---|
| Donaldson P502422 | Lõi lọc nhiên liệu tách nước, dạng cartridge | Hitachi ZX200-3, ZX210-3, ZX470-3 (động cơ Isuzu 4HK1 / 6WG1), Case CX130 |
| Donaldson P502423 | Lõi lọc nhiên liệu tách nước, dạng cartridge | Kobelco SK200-8, SK210LC-8, SK250-8, SK350LC-10; Hitachi ZX330LC-3, ZX350-3 |
| Donaldson P502490 | Lọc nhiên liệu tách nước, dạng spin-on | Wirtgen W 35, W 50; Volvo FL |
| JCB 320/07155 | Lọc nhiên liệu tách nước JCB, có cổng gắn cảm biến báo nước | JCB 3CX Eco, 4CX, JS205, JS215, 540-140 |

Các mã lọc nhiên liệu tách nước Donaldson khác cho Komatsu, CAT, Doosan… bạn xem trong danh mục Lọc. Phụ tùng hệ nhiên liệu JCB như cảm biến báo nước nằm ở mục Phụ tùng. Khi thay lọc theo mốc bảo dưỡng, nên chuẩn bị luôn lọc nhớt và dầu động cơ đúng cấp API theo sổ tay. Tham khảo thêm tại Dầu - Nhớt - Mỡ.
Gửi model máy, số khung hoặc mã in trên lõi cũ qua hotline 0973 910 532 hoặc nút "Yêu cầu báo giá". Tam Hoàng Minh sẽ tra đúng cả bộ lọc thô và lọc tinh cho máy của bạn.
| Tiêu chí | Lọc thô (sơ cấp, tách nước) | Lọc tinh (thứ cấp) |
|---|---|---|
| Vị trí thường gặp | Giữa thùng dầu và bơm cấp | Gần động cơ, trước bơm cao áp |
| Nhiệm vụ chính | Tách nước, giữ cặn lớn | Giữ bụi mịn còn sót lại |
| Cốc nước và van xả | Thường có, nhiều loại gắn được cảm biến báo nước | Thường không có cốc nước |
| Việc hằng ngày | Xả nước trước mỗi ca | Không cần xả hằng ngày |
| Chu kỳ thay | Theo sổ tay máy và số giờ | Theo sổ tay máy và số giờ |
